Менің әжем ауылда тұрады. Ол жетпіс екі жаста. Ол көп нәрсе біледі: нан пісіреді, кілем тоқиды, мал емдейді. Бірақ ол смартфон қолдана білмейді.
Өткен жазда ағам оған жаңа телефон сыйлады.
- Әже, енді біз бейнебайланыс арқылы сөйлесеміз, - деді ол. - Сіз мені көресіз, мен сізді көремін.
- Мен сені онсыз да көріп тұрмын, - деді әжем. - Ескі телефоным жақсы. Онда батырмалар бар.
Жаңа телефон бір ай сөреде жатты. Әжем оның шаңын сүртті, бірақ қолына алмады.
Қыркүйекте мен ауылға бардым. Мен әжеме телефон қолдануды үйретпек болдым. Бірінші күні біз экранды ашуды үйрендік. Әжем саусағымен экранды қатты басты.
- Жайырақ, әже. Бұл есік емес, мұны итерудің керегі жоқ.
- Бұл телефон ба, әлде айна ма? Мен тек өз бетімді көріп тұрмын.
Екінші күні біз анама қоңырау шалдық. Анам экранда көрінді. Әжем телефонды құлағына тақады.
- Әже, құлағыңызға емес. Экранға қараңыз.
- Қалай қарайын, мен оны ұстап тұрмын ғой.
Анам күлді. Әжем де күлді. Сосын ол телефонды алысырақ ұстап, анама қол бұлғады.
Үшінші күні әжем өзі телефонды алды. Мен асүйде шай ішіп отырдым. Кенет бөлмеден дауыс шықты:
- Айгүл, сен не істеп жатырсың? Неге бетің сондай үлкен?
Мен бөлмеге кірдім. Әжем анамның емес, көршінің нөмірін теріпті. Көрші Айгүл апай экранда таңданып отыр.
- Кешір, Айгүл, - деді әжем. - Мен қызыма қоңырау шалғым келген еді.
- Ештеңе етпейді, Ханшайым апа. Қалыңыз қалай?
Олар жиырма минут сөйлесті. Айгүл апай қызының тойы туралы, әжем сиыры туралы айтты. Екеуі бір көшеде тұрады, бірақ көптен бері сөйлеспеген еді.
Төртінші күні әжем маған телефонды көрсетті:
- Қара, мен суретке түсірдім.
Экранда сиырдың суреті тұр. Сиырдың аты Марқа. Әжем жиырма рет суретке түсірген. Бәрінде Марқа. Бір суретте Марқа жатыр, бір суретте тұр, бір суретте шөп жеп тұр. Бір суретте тек құлағы.
- Енді осыны ағаңа жібер, - деді ол. - Ол Марқаны сағынған шығар.
Бесінші күні әжем дауыстық хабарлама жазуды үйренді. Ол телефонды аузына тақап, қатты сөйледі:
- Айгүл! Ертең базарға барасың ба? Маған тұз әкел!
Сосын ол маған қарады:
- Естіді ме?
- Естіді, әже. Бүкіл ауыл естіді.
Алтыншы күні әжем интернеттен бейнежазба тапты. Онда бір әйел торт пісіріп жатыр. Әжем оны үш рет көрді. Кешке үстелде торт тұрды.
- Міне, телефонның пайдасы, - деді ол. - Бірақ менің бауырсағым бәрібір дәмдірек.
Ал кешке ол жаңа телефонды сөреге, ескі телефонның жанына қояды. Екеуі қатар жатады: біреуі үлкен, біреуі кішкентай.
Мен қалаға қайтып келдім. Апта сайын әжем маған қоңырау шалады. Кейде ол экранды өзіне қаратады, кейде төбеге, кейде сиырға. Бірақ ол әрқашан күліп тұрады. Кейде ол сөйлесіп отырып, телефонды ұмытып, шай құйып кетеді. Мен экраннан төбені көріп отырамын да, оның дауысын тыңдаймын.
Кеше ол маған жазды. Бірінші хабарлама: «Балам, сен тамақ іштің бе?». Екінші хабарлама: сиырдың суреті. Үшінші хабарлама: әжемнің саусағы.
Мен оған жауап жаздым: «Іштім, әже, Марқаға сәлем айтыңыз».
Анам енді ауылдағы басқа әжелер әжеме келіп жүр дейді. Ол оларға телефон қолдануды үйретеді. Айгүл апай бірінші болып келді. Әжем оларға «жайырақ, бұл есік емес» дейді.
Ал ескі телефон әлі сөреде жатыр. Әжем оны тастамайды.
- Жаңасы бұзылса, керек болады, - дейді ол.