Әсел университеттің үшінші курсында оқиды. Биыл ол жатақханадан шығып, пәтер жалдады. Пәтер жақсы, бірақ ақша тез таусылады. Сондықтан Әсел жұмыс іздей бастады.
Үйінің жанында кішкентай кафе бар. Терезесінде «Даяшы керек» деген хабарландыру ілулі тұр. Әсел екі күн ойланды, үшінші күні ішке кірді. Ол бұрын даяшы болып жұмыс істеп көрмеген еді, бірақ басқа жұмыс таба алмады.
Кафенің иесі Гүлнар апай елу жастағы, жүзі қатал, бірақ даусы жылы әйел екен. Ол бірден сұрады:
- Тәжірибең бар ма?
- Жоқ. Бірақ мен тез үйренемін.
- Бәрі солай дейді. Ертең сағат сегізде кел. Көреміз.
Әсел түнде дұрыс ұйықтай алмады. Ол ас мәзірін жаттады, ыдысты қалай ұстайтынын ойлады, тіпті айнаның алдында күлімсіреуге жаттықты.
Таңертең кафеде адам аз еді. Гүлнар апай оған алжапқыш берді.
- Бүгін сен тек екі нәрсе істейсің: тапсырыс аласың және ыдыс әкелесің. Ақшаны мен өзім аламын.
Кафеде сегіз үстел бар. Әсел оларды санап шықты: терезе жанында үшеу, қабырға бойында үшеу, бұрышта екеу. Асүйде аспаз Болат ағай жұмыс істейді. Ол аз сөйлейді, бірақ бәрін көреді. Әсел бір тәрелкені бір қолмен ұстағанда, ол тек «екі қолмен» деді. Әсел екі қолмен ұстады. Тәрелке түсіп кетпеді.
Бірінші қонақ егде кісі екен. Ол бұрыштағы үстелге отырып, газет ашты. Әсел оған жақындады.
- Қайырлы таң! Не ішесіз?
- Әдеттегідей, - деді кісі, газеттен басын көтермей.
Әсел қатып қалды. Ол «әдеттегідей» дегеннің не екенін білмеді.
- Кешіріңіз, бүгін менің бірінші күнім. Әдеттегідей дегеніңіз не?
Кісі басын көтерді. Оның көзі күлімдеп тұр екен.
- Қара шай, қантсыз, лимонмен. Және бір бауырсақ. Жиырма жыл бойы солай.
- Жиырма жыл?
- Бұл кафе ашылғаннан бері. Мен Сәкен ағаймын. Гүлнар менің қарындасым.
Әсел шайды әкелді. Қолы дірілдеді, бірақ шайды төкпеді. Сәкен ағай басын изеді.
Сағат онда адам көбейді. Әсел бір үстелден екінші үстелге жүгірді. Ол екі тапсырысты шатастырды: бір кісіге сорпаның орнына салат, екіншісіне салаттың орнына сорпа әкелді. Екеуі де күлді де, ыдыстарын ауыстырып алды.
Сағат он бірде асыққан бір жігіт кірді. Костюм киген, қолында телефон. Ол отырмастан, кофе сұрады.
- Тез болса жақсы болар еді. Он минут қана уақытым бар.
Әсел асүйге жүгірді. Кофе дайын болғанша, жігіт үш рет сағатына қарады. Әсел кофені әкелгенде, ол ақша ұсынды.
- Кешіріңіз, ақшаны мен алмаймын. Кассаға барыңыз.
- Неге? Міне, ақша, міне, кофе.
- Бүгін менің бірінші күнім.
Жігіт бір сәт үндемей тұрды. Сосын күлді.
- Менің де бір кезде бірінші күнім болған. Банкте. Мен бір кісіге басқа адамның ақшасын беріп қойғанмын.
Ол кассаға барып, төледі. Шыға бере Әселге басын изеді.
Түсте бір бала шырынын төгіп алды. Шырын еденге жайылды. Әсел шүберек әкелуге жүгірді. Баланың анасы кешірім сұрады.
- Ештеңе етпейді, - деді Әсел. - Мен өзім де бүгін бәрін төгіп жүрмін.
Бала одан қалам мен қағаз сұрады. Әсел әкелді. Бала он минутта кафенің суретін салды: үстелдер, терезе, бұрышта газет оқып отырған кісі. Және алжапқыш киген бір қыз. Ол суретті Әселге сыйлады.
Сағат екіде Гүлнар апай оны асүйге шақырды.
- Отыр. Тамақ іш.
- Мен әлі жұмыс істеп жатырмын.
- Даяшы аш жүрмейді. Аш даяшы қонаққа ашуланады. Отыр.
Әсел отырды. Гүлнар апай оның алдына сорпа қойды. Бұл күні ол тамақтың дәмін сезбеді, бірақ сорпа ыстық еді, соның өзі жеткілікті болды.
Кешке қарай Әсел шаршады. Аяғы талды, басы мең-зең болды. Бірақ ол бір қызық нәрсе байқады: қонақтардың жүзін есте сақтай бастады. Терезе жанындағы жігіт үнемі кофе ішіп, ноутбугін ашады. Екі қыз бір тәттіні екіге бөледі. Сәкен ағай кешке тағы келіп, сол бұрышқа отырды. Әсел оның жанына барып, күлімсіреді:
- Әдеттегідей ме?
- Әдеттегідей, - деді ол.
Кафе сағат тоғызда жабылды. Әсел еденді жуды, үстелдерді сүртті. Гүлнар апай кассаны санап болып, оған қарады.
- Бүгін сен төрт қате жібердің, - деді ол.
Әсел төмен қарады.
- Бірақ төртеуін де өзің түзеттің. Ертең сағат сегізде.
Әсел үйіне жаяу қайтты. Көше тыныш, терезелерде жарық. Ол анасына жазды: «Жұмыс таптым, ертең айтамын». Сосын алжапқыштың қалтасынан бір қағаз тапты. Онда біреу: «Шай жақсы болды, Сәкен» деп жазып қалдырыпты.
Ол ертең не істейтінін білді: ертерек келу, үстелдердің нөмірін жаттау, Сәкен ағайдың шайына лимон салуды ұмытпау.
Ал баланың суреті сөмкесінде жатты. Әсел оны ертең кафенің қабырғасына ілмек болды.