Темірлан он төрт жаста. Ол қаладан ешқашан алысқа кетпеген. Оның әкесі Нұрбол жыл сайын жазда көлге балық аулауға барады, бірақ ұлын бұрын ертпеген: «Кішкентайсың» дейтін. Биыл ол басқаша деді:
- Жинал. Ертең таңертең шығамыз.
Темірлан қуанды ма, қуанбады ма, өзі де білмеді. Ол сөмкесіне телефон, құлаққап, зарядтағыш салды. Әкесі зарядтағышты сөмкеден шығарып қойды.
- Онда жарық жоқ.
- Сонда екі күн телефонсыз ба?
- Телефонсыз емес. Интернетсіз. Айырмасы бар.
Көлік ескі, бірақ сенімді. Әкесі оны он жылдан бері айдап жүр.
Олар таңғы бесте шықты. Қала әлі ұйықтап жатқан еді. Жол ұзақ: алдымен үлкен тас жол, сосын қиыршық тасты жол, сосын жай ғана дала. Әкесі жолда аз сөйледі. Ол радионы қоспады. Темірлан алдымен құлаққабын тақты, сосын шешті: бәрібір байланыс жоқ. Темірлан терезеден қарады. Дала жазық әрі иен. Кейде алыста бір үйір жылқы көрінеді, кейде ештеңе көрінбейді. Темірланның іші пысты:
- Мұнда ештеңе жоқ қой.
- Бар. Сен әлі көрмей тұрсың.
Жолда олар бір кішкентай ауылға тоқтады. Дүкен бір ғана, оның алдында ескі орындық. Нұрбол нан мен су алды. Дүкенші әйел оларға қарап сұрады:
- Көлге бара жатырсыңдар ма? Жақсы. Бүгін жел жоқ, балық болады.
- Қайдан білесіз?
- Күйеуім таңертең барды. Екі шелек балық әкелді.
Темірлан бұл ауылда адамдардың бір-бірін жақсы танитынына таң қалды. Қалада ол көршісінің атын да білмейді.
Түске жақын олар көлге жетті. Су аспан түстес, жағасында қамыс өсіп тұр. Жел бәсең. Айналада бірде-бір адам жоқ. Тек алыста, көлдің арғы жағында, бір үйдің төбесі көрінеді.
Әкесі шатырды тез тікті. Темірланның көмектескісі келді, бірақ қазықты қалай қағу керек екенін білмеді. Әкесі көрсетті. Екінші қазықты Темірлан өзі қақты.
Сосын олар қармақ дайындады. Нұрбол жемді қалай ілу керек екенін көрсетті. Темірлан жиіркенді, бірақ ілді. Олар жағада қатар отырды. Су тыныш, қалтқы қозғалмайды.
- Енді не істейміз?
- Күтеміз.
- Қанша уақыт?
- Балық қанша күттірсе, сонша.
Темірлан телефонын алды. Байланыс жоқ. Ол суретке түсірді: көл, қамыс, әкесінің арқасы. Сосын телефонын қалтасына салды.
Бір сағат өтті. Ештеңе болмады. Темірлан шалбарын сулап алды, бір құмырсқаны байқады, қамыстың арасынан бір құстың ұясын көрді. Әкесі үндемеді.
Кенет қалтқы батып кетті. Темірлан орнынан атып тұрды.
- Әке! Әке, қара!
- Тарт. Жай, қатты емес.
Темірлан тартты. Қармақ ауыр. Судан сары балық шықты. Үлкен емес, бірақ тірі, жылтыр.
- Бұл не?
- Табан балық. Кешкі ас.
Түстен кейін күн ысыды. Нұрбол суға түсті. Темірлан алдымен қорықты: су суық, түбі көрінбейді. Сосын ол да түсті. Су шынында суық еді, бірақ бір минуттан кейін бойы үйренді. Ол шалқасынан жатып, аспанға қарады. Су оны көтеріп тұрды. Әкесі оған суда қалай жату керек екенін көрсетті: қолын жайып, бірқалыпты дем алу керек.
Түстен кейін жағамен бір салт атты өтті. Ол қарт шопан екен. Ол тоқтап, сәлемдесті.
- Балық бар ма?
- Біреу-ақ, - деді Темірлан мақтанып.
- Кешке анау жаққа бар, - деді шопан қамыстың арғы жағын көрсетіп. - Сол жерде су терең. Үлкен балық кешке сонда келеді.
Ол атын бұрып, далаға қарай кетті. Темірлан оның артынан ұзақ қарады. Адам, ат, дала. Басқа ештеңе жоқ. Бірақ бұл көрініс неге екені белгісіз, оған ұнады.
Кешке Нұрбол от жақты. Балықты тазалап, тұздап, шоққа қойды. Нұрбол балықты қалай тазалау керек екенін көрсетті: алдымен қабыршағын, сосын ішін. Темірланның қолына балықтың иісі сіңіп қалды, бірақ ол оған мән бермеді. Темірланның сол сәтте бәрін істегісі келді: ол отын әкелді, су құйды, шай қайнатты. Балық сәл күйіп кетті, бірақ бәрібір дәмді еді.
Күн батты. Аспан алдымен қызарды, сосын көгілдір болды, сосын қарайды. Жұлдыздар шықты. Темірлан қалада мұндай аспанды ешқашан көрмеген. Қалада бес-алты жұлдыз көрінеді. Мұнда мыңдаған жұлдыз көрінеді.
- Әке, анау не?
- Құс жолы.
- Ол шынымен бар ма? Мен оны тек суреттен көргенмін.
Олар оттың жанында отырды. Нұрбол өзінің әкесі туралы айтты. Атасы да оны осы көлге алып келген, сол кезде Нұрбол да он төрт жаста болатын. Атасы аз сөйлейтін адам еді. Ол балық аулауды, от жағуды, жұлдыздарды тануды үйреткен. Бірақ ешқашан «мен сені жақсы көремін» демеген. Оның орнына оны көлге ертіп келетін.
Нұрбол оған Темірқазықты көрсетті.
- Ол әрқашан солтүстікте. Адасып кетсең, соған қара.
- Телефонда карта бар ғой.
- Телефонның қуаты бар кезде ғана.
Темірлан жұлдызға ұзақ қарады. Оның аты өз атына ұқсайды екен. Әкесі өзінің телефонын мүлде алмапты: ол көлікте қалған.
- Сен ол кезде жалықтың ба?
- Жалықтым. Бірінші күні. Екінші күні кеткім келмеді.
Түнде Темірлан шатырда ұйықтай алмады. Сыртта бір нәрсе сыбдырлады, су шалпылдады, бір құс үн қатты. Ол қорықты, бірақ әкесіне айтпады. Сосын ол дыбыстарды тыңдай бастады. Жел қамысты тербетеді. Балық суда шоршиды. Алыста ит үреді. Қалада қазір достары не істеп жатыр екен деп ойлады. Ойын ойнап отырған шығар. Ол оларға ертең не айтатынын білмеді. «Мен балық ұстадым» деген аз сияқты. Ол қай кезде ұйықтап кеткенін байқамады.
Әкесі оны қараңғыда оятты.
- Тұр. Таңның атысын көресің.
- Әлі түн ғой.
- Сол үшін де тұр.
Олар жағаға шықты. Ауа суық, су үстінде тұман тұр. Темірлан әкесінің күртешесін киді. Шығыста аспан жайлап ағара бастады. Сосын сұр болды, сосын сары, сосын қызғылт. Тұман көлдің үстінен көтерілді. Су айнадай болды.
Сол сәтте қамыстың арасынан екі аққу шықты. Олар жай жүзіп, су үстінде із қалдырды. Аққулар оларды байқамады, әлде байқады, бірақ қорықпады. Олар мұнда көл иелері, ал Темірлан қонақ. Темірлан телефонын қолына алғысы келді. Бірақ алмады. Ол тек қарап тұрды.
- Сен кешегі сөзіңді айтпадың ғой, - деді әкесі жайлап.
- Қай сөзімді?
- «Мұнда ештеңе жоқ».
Темірлан күлді.
- Бар екен. Мен байқамаппын.
Күн шықты. Аққулар алыстап кетті. Нұрбол шай қойды. Темірлан қармақты алып, жағаға барып отырды. Бұл жолы ол ештеңе сұрамады. Ол күтті.
Күн шыққаннан кейін қалтқы тағы батты. Бұл жолы балық үлкен еді. Темірлан оны жай тартты, асықпады. Әкесі ештеңе айтпады, тек қарап отырды. Балық жағаға шыққанда, Нұрбол басын изеді:
- Шопан дұрыс айтқан екен.
Олар шатырды жинады. Отты сумен сөндірді. Қоқысты қапқа салды.
- Келген кезіміздегідей етіп қалдырамыз, - деді әкесі.
Қайтар жолда Темірлан көліктің артқы орындығында ұйықтап қалды. Қалтасында көлден алған кішкентай ақ тас жатты. Қалаға кіргенде ол оянып, терезеге қарады. Үйлер, көліктер, жарнамалар. Ол әкесіне бұрылды:
- Келесі жазда тағы барамыз ба?
- Барамыз, - деді Нұрбол. - Келесі жолы шатырды өзің тігесің.